سیاست پولی و کریپتوکارنسی در اقتصاد ایران با رویکرد تعادل عمومی تصادفی پویا

نوع مقاله : علمی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه قم، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه قم، ایران

10.22080/mrl.2025.28936.2169

چکیده

این مطالعه به بررسی پیامدهای معرفی ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) بر سیاست پولی در چارچوب یک اقتصاد باز با تمرکز بر ایران می‌پردازد. این تحقیق تعامل بین سیاست پولی و ارزهای دیجیتال را تحلیل کرده و به بررسی نحوه انتقال شوک‌های کلان اقتصادی—به‌ویژه نوسانات قیمت نفت و شوک‌های نرخ بهره—بر متغیرهای کلیدی اقتصادی می‌پردازد. همچنین، پیامدهای گسترش بخش ارز دیجیتال بر اقتصاد کلان ارزیابی شده و توصیه‌های سیاستی برای بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (بانک مرکزی) ارائه می‌شود که شامل ملاحظات مقرراتی و امکان انتشار CBDC برای حفظ کارایی سیاست پولی است. برای دستیابی به این اهداف، از یک مدل تعادل عمومی پویای تصادفی (DSGE) با پایه‌های خرد استفاده شده است. این مدل شامل خانوارها، بنگاه‌ها و بانک مرکزی بوده و تابع مطلوبیت آن شامل مصرف، عرضه نیروی کار و نگهداری ارز دیجیتال است. سیاست پولی از طریق یک قاعده شبیه به قاعده تیلور مدل‌سازی شده و شبیه‌سازی‌هایی برای ارزیابی تأثیر پذیرش CBDC بر تولید، تورم و نرخ بهره انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که اگرچه CBDC می‌تواند با افزایش کارایی و کاهش هزینه‌های مبادله به بهبود کانال انتقال سیاست پولی کمک کند، اما ممکن است چالش‌های جدیدی نظیر تغییر در تقاضای پول و بی‌ثباتی مالی را نیز ایجاد کند. شبیه‌سازی‌ها نشان می‌دهد که افزایش نرخ بهره منجر به کاهش تورم و شکاف تولید می‌شود، در حالی که شوک منفی قیمت نفت باعث کاهش تولید و افزایش تورم خواهد شد. همچنین، هرچند پذیرش ارز دیجیتال می‌تواند تولید را افزایش دهد، اما ممکن است با تضعیف کانال نرخ بهره، اثربخشی سیاست پولی را کاهش دهد. این پژوهش با ارائه بینش‌های تجربی و راهکارهای سیاستی برای بانک‌های مرکزی، به ادبیات ارزهای دیجیتال و سیاست پولی کمک می‌کند و بر اهمیت طراحی متناسب CBDC و چارچوب‌های نظارتی برای حفظ ثبات اقتصاد کلان در محیط‌های پولی دیجیتال تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Monetary Policy and Cryptocurrency in the Iranian Economy: A Dynamic Stochastic General Equilibrium (DSGE) Approach

نویسندگان [English]

  • Masoumeh Vali 1
  • omid ali adeli 2
1 Department of Islamic Economics, Faculty of Economics and Administrative Sciences, University of Qom, Iran
2 Associate Professor, Department of Islamic Economics, Faculty of Economics and Administrative Sciences, University of Qom, Iran
چکیده [English]

This study examines the implications of introducing a Central Bank Digital Currency (CBDC) for monetary policy in an open economy, with a focus on Iran. It analyzes the interaction between monetary policy and digital currencies and explores the transmission of macroeconomic shocks—particularly oil price fluctuations and interest rate shocks—on key economic variables. The research also evaluates the macroeconomic consequences of digital currency sector expansion and offers policy recommendations for the Central Bank of Iran (CBI), including regulatory considerations and the potential issuance of a CBDC to preserve monetary policy effectiveness. To address these objectives, a Dynamic Stochastic General Equilibrium (DSGE) model based on microfoundations is employed. The model incorporates households, firms, and a central bank, featuring a utility function that includes consumption, labor, and digital currency holdings. Monetary policy is modeled through a Taylor-type rule, and simulations are conducted to assess the effects of CBDC adoption on output, inflation, and interest rates. The results suggest that while a CBDC can enhance monetary policy transmission by increasing efficiency and reducing transaction costs, it may also introduce new challenges. These include shifts in money demand and potential financial instability. The simulations show that an interest rate hike reduces inflation and output, while a negative oil price shock decreases output and raises inflation. Although digital currency adoption may stimulate production, it can weaken the interest rate channel of monetary policy due to shifts in asset preferences. This research contributes to the literature on digital currencies and monetary policy by providing empirical insights and policy guidance for central banks. It emphasizes the importance of tailored CBDC design and regulatory frameworks to safeguard macroeconomic stability in digital monetary environments.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Monetary policy
  • DSGE model
  • Central Bank Digital Currency (CBDC)
  • oil price shocks
  • interest rate shocks

مراجع

Assenmacher, K. (2020). Monetary policy implications of digital currencies. SUERF Policy Note, 165, 1–9.
Assenmacher, K., & Smets, F. (2024). A digital euro: Monetary policy considerations. SUERF Policy Note, 346, 1–21.
Barrdear, J., & Kumhof, M. (2016). The macroeconomics of central bank digital currencies. Journal of Economic Dynamics and Control, 71, 1–27. https://doi.org/10.1016/j.jedc.2016.09.004
Barrdear, J., & Kumhof, M. (2022). The macroeconomics of central bank digital currencies. Journal of Economic Dynamics and Control, 142, 104148. https://doi.org/10.1016/j.jedc.2021.104148
Central Bank of Iran. (2023). Monetary policy reports. Retrieved from https://www.cbi.ir
Chainalysis. (2023). 2023 global cryptocurrency adoption index. Retrieved from https://www.chainalysis.com
Che, N., Copestake, A., Furceri, D., & Terracciano, T. (2023). The crypto cycle and US monetary policy (IMF Working Paper No. WP/23/163).
Cheruiyot, J. K. (2012). Effectiveness of monetary policy tools in countering inflation in Kenya (Master’s thesis, University of Nairobi, School of Business).
Claeys, G., Demertzis, M., & Efstathiou, K. (2018). Cryptocurrencies and monetary policy (Bruegel Policy Contribution No. 2018/10). Bruegel.
Corbet, S., Hou, Y. G., Hu, Y., Larkin, C., & Oxley, L. (2020). Any port in a storm: Cryptocurrency safe-havens during the COVID-19 pandemic. Economics Letters, 194, 109377. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2020.109377
Das, M., Griffoli, T. M., Nakamura, F., Otten, J., Soderberg, G., Solé, J., & Tan, B. (2023). Implications of central bank digital currencies for monetary policy transmission (FinTech Note No. 2023/010).
Deutsche Bundesbank. (2021, September 27). The impact of the Eurosystem’s monetary policy on Bitcoin and other crypto tokens. https://www.bundesbank.de
Elsayed, A. H., & Sousa, R. M. (2024). International monetary policy and cryptocurrency markets: Dynamic and spillover effects. The European Journal of Finance, 30(16), 1855–1875. https://doi.org/10.1080/1351847X.2022.2068375
Esfahani, H. S., & Pesaran, M. H. (2009). The Iranian economy in the twentieth century: A global perspective. Iranian Studies, 42(2), 177–211. https://doi.org/10.1080/00210860902764896
Farzanegan, M. R. (2011). Oil revenue shocks and government spending behavior in Iran. Energy Economics, 33(6), 1055–1069. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2011.05.005
Ferrari, M. M., Mehl, A., & Stracca, L. (2020). Central bank digital currency in an open economy (ECB Working Paper Series No. 2488).
Galí, J. (2015). Monetary policy, inflation, and the business cycle: An introduction to the New Keynesian framework and its applications (2nd ed.). Princeton University Press.
Gudarzi Farahani, Y., Mehrara, M., & Haghtalab, M. (2023). Designing a dynamic stochastic general equilibrium model to investigate the effect of monetary policy on macroeconomic variables from the bank lending channel. Macroeconomics Letter, 18(38), 57–80. [In Persian]
Hajizadeh, M., Ebrahimi, M., & Zare, H. (2022). Applying the general equilibrium model to create a scenario for the adoption of a suitable monetary policy in economic shocks caused by social crises in Iran (A case study of the outbreak of the coronavirus disease). Macroeconomics Research Letter, 17(33), 87–112. [In Persian]
Statista. (n.d.). Mobile payments worldwide – statistics & facts. Retrieved from https://www.statista.com/topics/4872/mobile-payments-worldwide/
Le, A. H. (2025). Central bank digital currency and cryptocurrency in emerging markets. International Economics, 181, 100577.
Lou, S., Zhou, G., & Zhou, J. (2021). The impact of electronic money on monetary policy: Based on DSGE model simulations. Mathematics, 9(20), 2614. https://doi.org/10.3390/math9202614
Mahmoodi, S., Jalaee, S. A., Sadeghi, Z., & Shakibai, A. (2024). Investigating the effects of issuing national digital currency on Iran's monetary policies using the system dynamics method. The Economic Research (Sustainable Growth and Development), 24(1), 5. [In Persian]
Mbaye, M. (2024). Crypto currency: An alternative for monetary sovereignty in developing countries? International Journal of Entrepreneurship, 28(2), 1–7.
Medina, J. P., & Soto, C. (2007). The Chilean business cycles through the lens of a DSGE model. Central Bank of Chile Working Papers (No. 428). Retrieved from https://www.bcentral.cl
Nguyen, T. V. H., Nguyen, B. T., Nguyen, K. S., & Pham, H. (2019). Asymmetric monetary policy effects on cryptocurrency markets. Research in International Business and Finance, 48, 335–339. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2019.01.011
Paul, P., Ulate, M., & Wu, J. C. (2024). A macroeconomic model of central bank digital currency (Federal Reserve Bank of San Francisco Working Paper Series No. 2024-11).
Syarifuddin, F., & Bakhtiar, T. (2021). Monetary policy strategy in the presence of central bank digital currency (Bank Indonesia Working Paper No. WP/09/2021).
Vidal-Tomás, D., & Ibañez, A. (2018). Semi-strong efficiency of Bitcoin. Finance Research Letters, 27, 259–265. https://doi.org/10.1016/j.frl.2018.03.007
World Bank. (2023). World development indicators: Iran. Retrieved from https://data.worldbank.org/country/iran-islamic-rep
Xiang, L., Feng, C., Xiao, Z., & Liu, J. (2024). The impact of central bank digital currency on macroeconomic dynamics: A DSGE analysis. Economic Modelling, 141, 106930. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2024.106930
پژوهشنامه اقتصاد کلان Macroeconomics Research Letter
دوره 20، شماره 46
شهریور 1404
صفحه 107-129

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 17 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری: 10 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش: 30 تیر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار