بررسی رفتار گله‌ای سهامداران بانک‌های منتخب پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوران همه‌گیری کووید-19: رویکرد رگرسیون کوانتیلی پنلی

نوع مقاله : علمی

نویسندگان

1 دانشگاه تبریز

2 استاد دانشگاه تبریز

3 عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز

4 هیئت علمی دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز

10.22080/mrl.2026.28117.2131

چکیده

مطالعه حاضر به بررسی رفتار گله‌ای سهامداران بانک‌های منتخب در بورس اوراق بهادار تهران در دو دوره زمانی، شامل قبل از همه‌گیری کووید-۱۹ (۲۲ دی ۱۳۹۷ تا ۳۰ بهمن ۱۳۹۸) و دوران همه‌گیری (۱ اسفند ۱۳۹۸ تا ۳۱ فروردین ۱۴۰۱) می‌پردازد. داده‌ها به‌صورت روزانه جمع‌آوری شده و شامل بانک‌های سپه، ملت، صادرات، تجارت، کارآفرین، سینا، پاسارگاد، خاورمیانه، اقتصاد نوین، پست بانک و پارسیان می‌باشد. برای تحلیل شدت و تفاوت رفتار جمعی سرمایه‌گذاران در نقاط مختلف توزیع بازده و بررسی بازارهای گاوی و خرسی، از رگرسیون کوانتایل CSAD استفاده شد. نتایج نشان داد که شیوع پاندمی کووید-۱۹ تأثیر مستقیم و معناداری بر شاخص‌های بازده بخش بانکی نداشته است، اما رفتار گله‌ای در طول دوران همه‌گیری کاملاً مشهود بوده و در هر دو فاز صعودی و نزولی بازار ادامه داشته است. در بازارهای گاوی، سرمایه‌گذاران در سطوح ابتدایی و میانی بازدهی، به شدت از رفتار جمعی پیروی کرده و تقلید از روند بازار تقویت شده، در حالی که در اوج بازدهی، تصمیم‌گیری مستقل و سودگیری فردی جایگزین رفتار گله‌ای شده است. در بازارهای خرسی، رفتار گله‌ای در تمام کوانتیل‌ها پایدار و شدید بوده و نشان‌دهنده اثر فشار روانی و ترس از کاهش بیشتر قیمت‌هاست. تحلیل دوره قبل از کرونا نیز نشان داد که رفتار گله‌ای در آن زمان نیز وجود داشته، اما شدت آن کمتر و اثرات آن بر نوسانات بازار محدودتر بوده است. یافته‌ها تأکید می‌کنند که رفتار گله‌ای می‌تواند کارایی اطلاعاتی بازار را کاهش داده، نوسانات و ریسک سیستمیک را افزایش دهد و بر ضرورت مدیریت دقیق ریسک، اتخاذ استراتژی‌های سرمایه‌گذاری محتاطانه و انتشار اطلاعات شفاف توسط بانک‌ها و نهادهای نظارتی دلالت دارد. این مطالعه با ارائه تصویری جامع از رفتار گله‌ای در شرایط عادی و بحران، می‌تواند راهنمایی برای سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران جهت اتخاذ تصمیمات مؤثر در دوره‌های بی‌ثبات بازار باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Examining Herding Behavior among Shareholders of Selected Banks Listed on the Tehran Stock Exchange during the COVID-19 Pandemic: A Panel Quantile Regression Approach

نویسندگان [English]

  • mahdi hassan baghlou 1
  • Jaafar Haghighat 2
  • sakineh sojudi 1
  • Kamal Sadeghi 3
  • habib aghajani 4
1 university of tabriz
2 University of tabriz
3 University of tabriz
4 Faculty of Faculty of Economics and Management, University of Tabriz
چکیده [English]

This study investigates herding behavior among shareholders of selected banks listed on the Tehran Stock Exchange across two distinct periods: pre-COVID-19 (22 January 2019 to 19 February 2020) and during the COVID-19 pandemic (20 February 2020 to 20 April 2022). Daily stock data were collected for eleven banks, including Sepah, Mellat, Saderat, Tejarat, Karafarin, Sina, Pasargad, Khavarmianeh, Eghtesad Novin, Post Bank, and Parsian. To capture the intensity and distributional differences of collective investor behavior in bullish and bearish markets, the CSAD quantile regression approach was employed. The findings reveal that while the COVID-19 outbreak did not have a significant direct impact on overall stock returns in the banking sector, herding behavior was pronounced throughout the pandemic in both market phases. In bullish markets, investors exhibited strong imitation of market trends at lower and median return quantiles, with independent decision-making and profit-taking emerging only at peak returns. Conversely, in bearish markets, herding persisted across all quantiles, highlighting the psychological pressure and fear of further price declines driving collective behavior. Analysis of the pre-pandemic period indicates that herding also existed before COVID-19, manifesting in both upward and downward market trends, but with relatively lower intensity and reduced impact on market volatility. These results underscore that herding behavior can diminish informational efficiency, amplify market fluctuations, and elevate systemic risk, emphasiآماره ting the need for robust risk management, cautious investment strategies, and transparent information dissemination by banks and regulatory authorities. By providing a comprehensive comparison of investor behavior across normal and crisis periods, this study offers valuable insights for policymakers, market participants, and researchers aiming to enhance financial market stability and resilience in the face of future shocks

کلیدواژه‌ها [English]

  • Corona epidemic
  • herd behavior
  • banking stocks
  • quantile regression