نوع مقاله : علمی
نویسندگان
1
گروه اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2
گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3
گروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
4
گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
5
گروه مالی و بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
10.22080/mrl.2026.30178.2203
چکیده
این پژوهش به بررسی تطبیقی و تحلیل ابعاد مالی و اقتصادی دو الگوی قراردادی آیپیسی ایران و مشارکت در تولید جمهوری آذربایجان با تمرکز بر مطالعه موردی میدان مشترک بلوک 1 دریای خزر میپردازد. روش تحقیق مبتنی بر شبیهسازی مالی با استفاده از دادههای واقعی میدان بوده و مبحث مالیات و شاخصهایی چون نرخ بازده داخلی، ارزش فعلی خالص، دوره بازگشت سرمایه و سهم طرفین از منافع میدان تحلیل شده است. نتایج نشان میدهد که هرچند در سطح کلان پروژه، شاخصهای مالی در هر دو الگو مشابه است اما سهم پیمانکار در آیپیسی 3/6 % بوده و با ارزش فعلی خالص منفی و نرخ بازده داخلی پایین فاقد جذابیت برای سرمایهگذاران خارجی است. در مقابل، قرارداد مشارکت در تولید با نرخ بازده داخلی 6/12% و ارزش فعلی خالص 214 میلیون دلار و سهم 29% پیمانکار، انگیزه سرمایهگذاری بیشتری ایجاد میکند. تفاوت اصلی ناشی از محدودیت بازپرداخت هزینه، ساختار پاداش ثابت و فقدان انعطافپذیری در آیپیسی در برابر سازوکار تقسیم نفت منفعتی در مشارکت در تولید است. بر اساس یافتهها، اصلاحاتی چون افزایش سقف بازپرداخت هزینه به 60%، تعیین حقالزحمه پایه منطقی، بازنگری در مکانیزم R-factor و پیشبینی مشوقهای لازم به ویژه برای میادین مشترک میتواند جذابیت قراردادهای آیپیسی ایران را افزایش داده تا قدرت رقابتپذیری قراردادی بین میادین مشترک از بعد مقایسهای ایجاد نماید.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Comparative analysis of financial-economic dimensions of new oil and gas contracts between Iran and the Republic of Azerbaijan from the competitiveness perspective: A case study of the Common field of Block 1 in the Caspian
نویسندگان [English]
-
seyed esmaeil hashemi
1
-
Hamidreza Oloumi Yazdi
2
-
Teymour Mohammadi
3
-
Mohamadmahdi Hajian
4
-
Mohammadali Dehghandehnavi
5
1
Economic department, Allameh university, Tehran, Iran
2
Department of Private Law, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabatabaei , Tehran, Iran
3
, Department of Theoretical Economics, Faculty of Economics, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.
4
Department of Law, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.
5
Department of Finance and Banking, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده [English]
This research conducts a comparative study and analysis of the financial and economic dimensions of the two contractual models of Iran Petroleum Contract (IPC) and Azerbaijan's Production Sharing Agreement (PSA), focusing on the case study of the shared Block 1 field in the Caspian Sea. The research method is based on financial simulation using real field data, and taxation issues and financial indicators such as internal rate of return (IRR), net present value (NPV), payback period, and the parties' share of the field's profits. The results show that although at the macro-project level, the financial indicators are similar in both models, the contractor's share in the IPC is 6.3%, and with a negative net present value and low internal rate of return, it is unattractive to foreign investors. In contrast, PSA with an internal rate of return of 12.6%, a net present value of $214 million, and a 29% contractor share creates a greater investment incentive. The main difference is the IPC's limitations on cost recovery, fixed remuneration structure, and lack of flexibility compared to the profit oil sharing mechanism in PSA. Based on the findings, reforms such as increasing the cost recovery ceiling to 60%, determining a reasonable base fee, reviewing the R-factor mechanism, and anticipating the necessary incentives, especially for common fields, can increase the attractiveness of Iran's IPC contracts to create contractual competitiveness between common fields from a comparative perspective.
کلیدواژهها [English]
-
IPC
-
Production Sharing Agreement
-
common field
-
contract finance system
)